«رقص شیاطین» از زبان اوزبیکی تا انگلیسی

روزنامه گاردین نوشته است که رمان « رقص شیاطین»، نوشتۀ حامد اسماعیلوف، نویسندۀ ازبکستانی که به‌گونۀ سلسله‌وار در فیسبوک نشر می‌شد، برندۀ جایزه ادبی بانک انکشافی و توسعه‌یی اروپا شد. منتقدان، این رمان را با رمان « بازی تخت و تاج»، نوشتۀ جی.آر.آر مارتین، نویسندۀ امریکایی مقایسه کرده اند.

« رقص شیاطین» نخستین رمان ترجمه شده از زبان اوزبیکی به زبان انگلیسی است که نویسنده آن را برای اولین بار در فیسبوک شخصی‌اش نشر می‌کرده‌ است. و سپس جایزۀ ادبی بانک انکشافی و توسعه‌یی اروپا را با جایزۀ نقدی بیست هزار یورویی به‌دست آورده.

حامد اسماعیلوف در رمان « رقص شیاطین»، زنده‌گی دو شاعر و نویسنده ازبیک را که در قرن‌ نوزدهم میلادی و اوایل قرن بیستم زنده‌گی می‌کردند، به نمایش گذاشته است. یکی از شخصیت‌های این رمان عبدالله قادری، یکی از نویسنده‎گان برجستۀ اوزبیکی زبان است که در سال ۱۹۳۸ میلادی توسط سربازان مخصوص تحت فرمان استالین زندانی شد.

رمان مذکور توسط «دونلد ریفیلد و جان فارندون» به زبان انگلیسی ترجمه شده است. جایزۀ ادبی بانک انکشافی و توسعه‌یی اروپا که با هم‌کاری کنسلگری بریتانیا در هر سال یک بار برگزار می‌گردد، روز پنج‌شنبه خالق «رقص شیاطین» آن را به دست آورد. این جایزه به رمان‌های اختصاص داده می‌شود که از زبان‌های دیگر به زبان انگلیسی برگردان شود.

اسماعیلوف در سال ۱۹۹۲ میلادی به دلیل نپذیرفتن نظام غیرقابل قبول دموکراتیک ازبیکستان به  کشور انگلستان پناهنده شد. رمان او که به‌گونۀ پراکنده در فیسبوک نشر می‌شد، در سال ۲۰۱۶ میلادی، پس از مرگ اسلام کریموف به‌گونه پنهانی به اوزبکستان فرستاده و چاپ شد.

روزی گولد اسمیت، یکی از داوران این جش‌نواره در مورد رمان « رقص شیاطین» چنین اظهار نظر کرده‌است: «این رمان با جاسوسانش، پولیس‌هایش، شهزاده‌هایش، شاعران و طرح کلی آن به رمان « بازی تخت و تاج زبانِ اوزبیکی» شباهت دارد.» او هم‌چنان افزوده است: «شیوۀ قصه‌پردازی و نثر شاعرانۀ آسیای میانه، به‌گونۀ دقیق به زبان انگلیسی منتقل شده است. او گفته است: این یک رمان اندر رمان است که توسط یک نویسندۀ با استعداد روایت شده و همانند زبان اول به انگلیسی ترجمه شده است.»

آقای اسماعیلوف پس از به‌دست آوردن این جایزه گفت که با دست یازیدن به این جایزه خیلی خرسند است. او گفت: «صدای نویسنده‌گان خاموش و زندانی در کشور خودشان مهیا نیست، چه برسد که جهانیان به حرف‌شان گوش دهند. من امیدوار هستم که این جایزه درهای بسته به‌سوی ادبیات آسیای میانه، به خصوص ادبیات اوزبیکی را باز کند.»

یکی از ناشران انگلیسی به‌نام « تایتلد اکسیس پرس» چاپ یکی دیگر از رمان‌های اسماعیلوف را که « زبان زنبورها: قصه‌یی از حی ابن یقظان» نام دارد را به عهده گرفته‌است.

دوبرا اسمیت، ناشر رمان رقص شیاطین در مورد اسماعیلوف و نوشته‌هایش گفت: «آسیای مرکزی دارندۀ تم‌های فرهنگی و دینی‌ست و سنت قصه‌گویی در این ناحیه نقش مهمی را بازی می‌کند. از این‌رو، رمان‌های که از این جغرافیا برای ما معرفی می‌شود از رمان‌های جریانات امروزی انگلیسی فرق دارند. ترجمۀ رمان‌های او ما را به کنجکاوی در مورد فضای رمان او و زبان ازبیکی وا می‌دارد.»

نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوشته های مشابه

بستن